Tot voor kort koos je een energiecontract soms meer op het cadeau dan op de prijs. Een gratis tablet hier, een cadeaubon van 150 euro daar: leveranciers wisten precies hoe ze klanten over de streep trokken. Dat is nu voorbij. Sinds 1 januari 2026 mag een energieleverancier geen fysieke cadeaus, vouchers of gadgets meer aanbieden bij een nieuw contract. Vergelijken is daardoor eerlijker geworden, maar je moet als consument wel scherper kijken naar wat een aanbieder nu nog wél mag beloven en waar de echte besparing zit.
Wie de afgelopen jaren overstapte, herkent het wel: je zette drie aanbieders naast elkaar, en ineens woog die gratis airfryer zwaarder mee dan het verschil in kWh-prijs. Precies dat mechanisme ligt nu aan banden, en dat verandert hoe je als consument het beste een nieuw contract uitzoekt.
Waarom cadeaus bij een energiecontract verboden zijn
De Autoriteit Consument en Markt zag dat klanten contracten gingen vergelijken op de waarde van het cadeau in plaats van op de werkelijke prijs van gas en stroom. Een tv van 400 euro voelde als een koopje, ook als het onderliggende tarief hoger lag dan bij de concurrent zonder cadeau. Met de nieuwe Energiewet is die praktijk per 1 januari 2026 wettelijk verboden. De ACM houdt toezicht op naleving en kan leveranciers een boete opleggen zodra ze de regel proberen te omzeilen, bijvoorbeeld door een cadeau te verpakken als "service" of "welkomstpakket".
Wat een leverancier nog wel mag bieden
Korting en cashback blijven toegestaan, zolang het om een geldbedrag gaat. Dat kan een eenmalige uitkering zijn na de eerste jaarafrekening, of een directe verlaging van je termijnbedrag. Bij veel grote leveranciers lopen die bedragen op tot enkele honderden euro's, vaak meer waard dan het cadeau dat je vroeger kreeg. Het verschil is dat je nu precies weet wat je krijgt: een bedrag op papier, geen gok naar de werkelijke waarde van een voucher.
Let wel op de voorwaarden. Een leverancier mag een welkomstkorting terugvorderen als je binnen zes maanden weer overstapt, maar daarna ben je niets meer verschuldigd. Lees die voorwaarde altijd voordat je tekent, want sommige aanbieders verstoppen hem in de kleine lettertjes van de algemene voorwaarden.
Je vaste contract kan niet zomaar duurder worden
Naast het cadeauverbod greep de ACM dit jaar ook in bij een andere truc. Verschillende leveranciers, waaronder Mega, Innova Energie en Vattenfall, hadden een clausule in hun vaste contracten staan waarmee ze de gasprijs tussentijds konden verhogen zodra nieuwe kosten zoals de CO2-heffing ETS-2 ingingen. De ACM stak daar in augustus een stokje voor: een vast contract moet ook echt vast blijven. Leveranciers mogen de prijs alleen nog aanpassen bij wijzigingen in netbeheerkosten, energiebelasting of btw, niet omdat hun eigen inkoopkosten stijgen.
Dat de toezichthouder dit serieus neemt, bleek eerder al bij een andere zaak: een leverancier die vaste contracten eenzijdig opzegde, kreeg een dwangsom opgelegd van 15.000 euro per week, tot een maximum van 45.000 euro, totdat de levering tegen het afgesproken tarief werd hervat. Overweeg je juist over te stappen naar een contract waarbij de prijs meebeweegt met de markt? Lees dan ook ons artikel over besparen met een dynamisch energiecontract, want voor lang niet iedereen is vast nog de beste keuze.
Zo vergelijk je contracten nu wel eerlijk
Nu het cadeau wegvalt, draait vergelijken weer om de kale prijs. Kijk naar het totale jaarbedrag inclusief vaste leveringskosten, niet alleen naar het kale kWh-tarief. Reken de welkomstkorting apart mee als eenmalig bedrag, in plaats van hem te laten meetellen in de maandelijkse prijs waardoor contracten gunstiger lijken dan ze zijn. Check ook de opzegvergoeding: sinds de nieuwe modelcontracten die begin dit jaar ingingen, gelden daar aangescherpte regels voor.
Heb je zonnepanelen? Dan telt er nog een factor mee bij het vergelijken: de nieuwe slimme meter en de kosten die daarbij komen kijken. Daar schreven we eerder al over in dit artikel over je nieuwe energiemeter.
Dit controleer je voordat je een handtekening zet
Voordat je overstapt, loop deze checklist langs zodat je niet alsnog voor de mooie verpakking valt in plaats van de inhoud:
- Vraag de leverancier om het totale jaarbedrag op papier, inclusief korting en zonder opgeteld cadeau
- Controleer of de welkomstkorting een vast geldbedrag is en wanneer die precies wordt uitgekeerd
- Check of het om een vast of variabel contract gaat en wat de voorwaarden zijn als je binnen een jaar weer wilt overstappen
- Vergelijk de opzegvergoeding tussen aanbieders, want die loopt sinds de nieuwe modelcontracten flink uiteen
Besparen houdt niet op bij het energiecontract zelf. Met kleine aanpassingen in huis haal je vaak net zoveel voordeel als met een nieuw contract, soms zelfs meer. Wij schreven eerder al over hoe je sluipverbruik aanpakt, goed voor een extra besparing van zo'n 200 euro per jaar, helemaal los van welke leverancier je kiest.
De cadeaus zijn verdwenen, maar de concurrentie tussen energieleveranciers niet. Die strijd gaat nu eindelijk over waar hij altijd over had moeten gaan: de prijs die je daadwerkelijk betaalt, niet de gadget die erbij zat.